İKİDEN FAZLA SAYI ARALARINDA ASAL OLURMU?
ÜÇ DÖRT SAYI ARASINDA ASAL OURMU?
İKİDEN FAZLA SAYI İÇİN ARLARINDA SALLIK OLURMU?
aralarında asal sayılar:
birden çok sayının 1 den başka ortak böleni yoksa bu sayılar aralarında asal sayılardır.
aralarında asal sayılar iki tane olabileceği gibi ikiden fazla sayı da aralarında asal olabilir mi ki olur..
örneğin 5, 6, 19 aralarında asal olan üç sayıdır.
ikiden çok sayı aralrında salolabilir. Bunu sınırı yoktur.
28 Eylül 2017 Perşembe
1 İLE ARALARINDA ASAL SAYI OLURMU
1 İLE ARALARINDA ASAL SAYI OLURMU
1 DİĞER SAYILAR İLE ARALARINDA ASAL OLURMU. 1 BİR İLE ARALARINDA ASALLIK,
aralarında asal sayılar:
birden çok sayının 1 den başka ortak böleni yoksa bu sayılar aralarında asal sayılardır.
aralarında asal sayılar iki tane olabileceği gibi ikiden fazla sayı da aralarında asal olabilir mi ki olur..
örneğin 5, 6, 19 aralarında asal olan üç sayıdır.
ayrıca 1 tüm pozitif tamsayılar ile aralarında asaldır. (1 tüm sayılar ile aralarında saldır mıdır?) bir tüm pozitşf sayılar ile aralarında saldır.
1 DİĞER SAYILAR İLE ARALARINDA ASAL OLURMU. 1 BİR İLE ARALARINDA ASALLIK,
aralarında asal sayılar:
birden çok sayının 1 den başka ortak böleni yoksa bu sayılar aralarında asal sayılardır.
aralarında asal sayılar iki tane olabileceği gibi ikiden fazla sayı da aralarında asal olabilir mi ki olur..
örneğin 5, 6, 19 aralarında asal olan üç sayıdır.
ayrıca 1 tüm pozitif tamsayılar ile aralarında asaldır. (1 tüm sayılar ile aralarında saldır mıdır?) bir tüm pozitşf sayılar ile aralarında saldır.
GOLDBACK VARSAYIMI
GOLDBACK VARSAYIMI
Goldbach varsayımı: her çift sayının iki asal sayının toplamı olarak yazılabileceği öngören bir vaysayımdır.örneğin 8=5+3 gibi. bu bir goldback varsayımıdır. bu varsayım ispatlanamamıştır.
ÜÇÜZ ASALLAR NE DEMEKTİR
ÜÇÜZ ASALLAR
üçüz asallar: aralarındaki fark iki olan üç sayıya üçüz asallar denir.
sadece bir tanedir.3,5,7 sayılarıdır.
üçüz asallar: aralarındaki fark iki olan üç sayıya üçüz asallar denir.
sadece bir tanedir.3,5,7 sayılarıdır.
İKİZ ASALLAR NE DEMEK
İKİZ ASALLAR
ikiz asallar: aralarındaki fark 2 olan sayılara ikiz asallar denir.
örneğin; 5 ile 7 11 il 13 17 ile 19 gibi.
ikiz asalların sonsuz tane olduğu düşünülmekte olup henüz ispatlanamamıştır.
ikiz asallar: aralarındaki fark 2 olan sayılara ikiz asallar denir.
örneğin; 5 ile 7 11 il 13 17 ile 19 gibi.
ikiz asalların sonsuz tane olduğu düşünülmekte olup henüz ispatlanamamıştır.
MÜKEMMEL SAYILAR
MÜKEMMEL SAYILAR
Mükemmel sayı: kendisi dışındaki pozitif çarpanlarının toplamına eşit olan sayıya mükemmel sayı denir.
örneğin: 6 nın çarpanları 1,2,3 ve 6 dır.kendisini saymadığımızda 1+2+3=6 olduğundan 6 bir mükemmel sayıdır.
ayrıca 28 de bir mükemmelsayıdır...
çarpanları 1,2,4,7,14,28 dir. kendisi dışında kalan pozitif çarpanları 1+2+4+7+14=28 yani kendisidir.
mükemmel sayılar sadece bir tanımdır.
mükemmel sayı nedir ne demektir, tanımı,nasıl
Mükemmel sayı: kendisi dışındaki pozitif çarpanlarının toplamına eşit olan sayıya mükemmel sayı denir.
örneğin: 6 nın çarpanları 1,2,3 ve 6 dır.kendisini saymadığımızda 1+2+3=6 olduğundan 6 bir mükemmel sayıdır.
ayrıca 28 de bir mükemmelsayıdır...
çarpanları 1,2,4,7,14,28 dir. kendisi dışında kalan pozitif çarpanları 1+2+4+7+14=28 yani kendisidir.
mükemmel sayılar sadece bir tanımdır.
mükemmel sayı nedir ne demektir, tanımı,nasıl
DİKDÖRTGENSEL SAYILAR
DİKDÖRTGENSEL SAYILAR
Dikdörtgensel sayılar: birden fazla şekilde pozitif tamsayı çarpanlarına ayrılabilen sayılara dikdörtgensel sayılar denir.örneğin 18 sayısı 3x6 ve 2x9 gibi birden fazla sayıda çarpanlarına ayrılabilir. bu nedenle 18 bir dikdörtgensel sayıdır.
bu dikdörtgensel bir sayının çarpanları kenar uzunluğuu olarak kullanılarak bir diktdörtgen şekli elde edilmesi ile alakalıdır.
örneğin 24 sayısı bir kenarı 6 diğer kenarı 4 olan bir dikdörtgen modeli olabilirken bir kenarı 3 diğer kenarı 8 olan
dikdörtgen modeli de olabilir. yani 24 bir dikdörtgensel sayıdır. Bu nedenle asal sayılar dikdörtgensel sayı olamaz.
Örnegin 7 sayısı 1x7 şeklinden başka iki pozitif tamsayının çarpımı biçimide yazılamaz. Bu nedenle dikdörtgenselsayı değildir.
diktdörtgensel sayı ne demek, tanımı,nasıldır,nasıl, nedir,
diktdörtgensel sayı ne demek, tanımı,nasıldır,nasıl, nedir,
25 Eylül 2017 Pazartesi
ÇARPANLAR VE KATLAR KONU ANLATIMI 8.SINIF (TEXT) MATKAP 8.1
Çarpanlar ve Katlar
1.Bölüm
Çarpan ne demektir?
** Çarpım durumunda bulunan
tüm değer ve matematiksel ifadelerin her birine çarpan denir. Örneğin; 36=3.12 yazımında 3 ve 12 sayıları 36’nın bir
çarpanıdır. Veya 5a=5.a ifadesinde 5 ve a ifadeleri 5a’nın bir çarpanıdır.
Uyarı: Bir sayının çarpanları aynı
zamanda o sayının bölenleridir. Bu nedenle çarpan sözcüğü yerine bölen sözcüğü
kullanılabilir.
Kat ne demektir?
** Çarpanlarından
bahsedilebilen her türlü değer ve matematiksel ifadelere kat denir. Örneğin; -12=-3.4 yazımında -12 bir kattır. -3’ün 4
katı veya 4’ün -3 katıdır.
A) Sayıların Pozitif Tamsayı Bölenleri(Çarpanları);
Sayıların bölenlerinin
bulmak için bölünebilme kurallarından faydalanırız.
Hatırlatma: Temel
Bölünebilme Kuralları
* 2 ile tam bölünebilme: Sayının birler basamağı çift olmalı yani 0,2,4,6,8
sayılarından biri olmalı.
* 3 ile tam bölünebilme: Sayının yazımında kullanılan tüm rakamların toplamı üçün bir
katı olmalı.
* 4 ile tam bölünebilme: Sayının son iki basamağını oluşturan iki basamaklı sayı
dörde tam bölünmeli (birler ve onlar basamaklarının oluşturduğu sayı).
* 5 ile tam bölünebilme: Sayının birler basamağı 0 veya 5 den biri olmalı.
* 6 ile tam bölünebilme: Sayı 6 sayısını oluşturan 3 ve 2 sayılarının ikisine de tam
bölünmeli.
* 8 ile tam bölünebilme: Sayının son üç basamağını oluşturan üç basamaklı sayı sekize
tam bölünmeli (birler, onlar ve yüzüler basamaklarının oluşturduğu sayı).
* 9 ile tam bölünebilme: Sayının yazımında kullanılan rakamların toplamı dokuzun bir
katı olmalı.
* 10 ile tam bölünebilme: Sayının son basamağı (birler basamağı) sıfır olmalı.
Uyarı: Bir sayının yukarıda kuralı verilmeyen bir sayıya tam bölünüp
bölünemediğini anlamak için sayıya yaklaşma yolu kullanılır(Korsan Yol).
Örneğin 329 sayısının 13’e tam bölünüp bölünemediği anlamak için 329 sayısına
en yakın kolay elde edilebilen 13 sayısının bir katı düşünülür. 329 sayısı için
en kolay düşünülebilecek sayı 260 dır. 329 sayısının 260’lık kısmı 13’e tam
bölünebildiği için bu kısım 329’dan atılır
ve kalan 69’un 13 e bölünüp bölünemediği sorgulanır. Tabi ki bu işlemler
zihinden hızlı bir şekilde halledilmelidir. 69 sayısı 13’ün tam katı değildir,
çünkü 5x13=65 yapar. Kalan 4 tam bölünebilmeyi engeller.
Örneğin; 3457 sayısı
27’tam 11’e tam bölünür mü sorusunun cevabı için 3457Een yakın ve kolay
bulunabilecek 11’in katı 3300 dür. 3300’lükkısım atılırsa geriye 157 kalır.
Burada da en yakın 110 seçilebilir. Geriye kalan 37 olur. 37 sayısının 11’in
katı olmadığı bellidir. Bu nedenle 3457 sayısı 11’in katı değildir.
Uyarı: 6 ile bölünebilme kuralında
olduğu gibi büyük bir sayının bölünebilme kuralı geliştirilebilir. Örneğin bir
sayının 24 sayısına tam bölünebilmesi için 24’ün çarpanları olan 3 ve 8
sayılarına (ikisine de) tam bölünebilmesi gerekir. Çünkü 3x8=24 tür. Ancak
sayının aralarında asal olan çarpanları seçilmelidir. Yani 6x4=24 olsa da 24 için 4 ve 6 ile bölünebilirliğe bakılmaz.
Aralarında asal konusu çarpanlar ve katlar konusunun son kazanımıdır.

84 sayısı 2’ye ve
3,4,6,7,12,14,21, 28,42,84 sayılarına tam bölünebildiği için 84’ün pozitif
tamsayı çarpanları;
84:1,2,3,4,6,7,12,14,21,28,42,84
tür.
Şimdi de 144 sayısının
pozitif tamsayı bölenlerini bulalım
144 sayısı 2’ye, 3’e, 4’e ve
6,8,9,12,16,18,24,36,48,72,144 sayılarına tam bölünür.
Bundan dolayı 144 sayısının
pozitif tam sayı çarpanları;
144:1,2,3,4,6,8,9,12,16,18,24,36,48,72,144
şeklindedir.
Önemli Bilgi: Yukarıda çarpanları verilen 144 sayısında da olduğu gibi
sayının çarpanlarının eksik olup olmadığı kontrol etmek için
*Baştan birinci ile sondan birinci
(1x144=144)
*Baştan ikinci ile sondan ikinci
(2x72=144)
*Baştan üçüncü ile sondan üçüncü
(3x48=144)
*Baştan dördüncü ile sondan dördüncü
(4x36=144)…
Şeklinde çarpanlar çarpılarak çarpanları
bulunan sayı elde edilir. . Bu şekilde bir sağlama yapılmış olur.
Ayrıca bu yol ile soldaki küçük
bölenler bulunurken sağdaki büyük bölenler de kolay şekilde elde edilebilir.
Uyarı: 144 sayısının tamsayı çarpanları;
144:1,2,3,4,6,8,9,12,16,18,24,36,48,72,144
şeklindedir.
Buna göre;
144’ün pozitif tamsayı
bölenlerinin sayısı 15 tanedir.
Peki, 144 dün tüm tamsayı
bölenleri kaç tanedir?
144=1.144 veya 144=2.72 v.b
şeklinde yazılabildiği için 144 sayısının çarpanları içinde 1,2,144,72… v.b
vardır.
Ancak 144=-1.-144 veya
144=-2.-72 şeklinde de yazılabilir. Bu nedenle;
-1,-2,-3,-4,-6,-8,-9,-12,-16,-18,-24,-36,-48,-72,-144
sayıları da 144’ün birer tam sayı bölenidir. Bundan dolayı 144’ün pozitif
tamsayı bölenleri kadar bir de onların negatif işaretlisi olan negatif tamsayı
bölenleri vardır. Yani;
144’ün pozitif tam sayı bölenler
15 tanedir.
144’ün negatif tam sayı
bölenleri 15 tanedir,
144’ün tüm tamsayı bölenleri
30 tanedir.
144’ün tamsayı bölenlerinin
toplamı sıfırdır. (artılar eksileri sıfırladığı için.)
**8.sınıf kazanımları sadece
pozitif tam sayı bölenleri buldurmaya yöneliktir.
Önemli Bilgi: Sayının Asal
Çarpanları
Sayının pozitif
çarpanlarının içinde ki asal olan sayılar kullanılan sayının asal
çarpanlarıdır.
Örneğin; 54 sayısının
çarpanları: 54=1,2,3,6,9,18,27,54 tür.
Bu çarpanlar içinde bulunan
2 ve 3 sayıları asaldır. Bu nedenle 54 sayısının asal çarpanları 2 ve 3 tür.
Asal sayılar ile ilgili ayrıntılı bilgi için TIKLAYINIZ
B) Sayıların Çarpanlarının Çarpımı Şeklinde Yazılması;
120=30.4=15.2.4=3.5.2.4=3.5.2.2.2
gibi çarpanlarının çarpım durumundaki haline çarpanlarının çarpımı olarak yazma
denir. Yani; 30.4 ifadesi 120 sayısının çarpanlarının çarpımı şeklinde
yazımıdır. Benzer şekilde, 15.2.4 , 3.5.2.4
ve 3.5.2.2.2 ifadeleri de 120 sayısının çarpanlarının çarpımı şeklinde
yazımıdır.
Örneğin; 70 sayısının
çarpanlarının çarpımı şeklinde yazılmış hali;
70=14.5=2.7.5 şeklindedir.
C) Sayıların Asal Çarpanlarının Çarpımı Şeklinde Yazılması;
Sayılar çarpanlarının
çarpımı şeklinde yazıldığında daha fazla parçalanamaz halde ki durum sadece
asal sayılardan oluşan durumdur. Bu nedenle bu haldeki çarpanların çarpımına
özel olarak asal çarpanlarının çarpımı şeklinde yazma denir.
Örneğin; 80=8.10=4.2.5.2=2.2.2.5.2 ifadesinde sayılar
parçalanarak farklı farklı çarpanların çarpımı şeklinde yazma işlemi
yapılmıştır. En sonda bulunan 2.2.2.5.2 ifadesi sadece asal sayılardan
oluşan daha fazla parçalanamaz haldedir. İşte bu yazıma asal çarpanların
çarpımı şeklinde yazma denir.
Örnek;
200=10.20=5.2.5.4=5.2.5.2.2 ifadesinde
10.20 5.2.5.4
ve 5.2.5.2.2 ifadeleri 200
sayısının çarpanlarının çarpımı şeklinde yazılmış hallerinden üçüdür.
Bu hallerden 5.2.5.2.2
ifadesi daha fazla parçalanamaz asal çarpanların çarpımı şeklinde yazımıdır.
Sayının asal çarpanlarının
çarpımını bulmak için çoğunlukla Bölme Algoritması yöntemi kullanılır.
Bölme Algoritması
İle Asal Çarpan Yazımı
Algoritma ne
demektir?
Algoritma;
yapılacak bir işi veya bir çözümü yaptırtmak için uygulanması gereken yönerge
şeklinde tanımlanabilir. Daha çok bilgisayar programcıları ve matematikçiler
kullanır.
Örnek bir
algoritma;
Şimdi gelelim
bölme algoritmasına;
Sayının
bölünebildiği asal sayılar bölme çizgisinin sağına bölüm sonucu sol kısma
yazılır. 180 sayısının bölme algoritması ile asal çarpanlarının çarpımını
yazalım;
Ayrıca bu yol
ile elde edilen 2.2.3.3.5 ifadesinden şu çıkarımı da yapabiliriz. 180’in asal
çarpanları 2,3 ve 5 tir.
D) Sayıların Üslü Sayı Biçiminde İfadesi;
Sayının çarpanlarının
çarpımı veya asal çarpanlarının çarpımı şeklinde yazılmış hali genellikle
tekrarlı çarpımlar içerir. Bu nedenle o yazımları üslü ifade ile göstermek
kolaylık sağlar.
Örnek; 275 sayısının asal
çarpanlarının çarpımı şeklinde yazılması ve üslü ifade biçiminde gösterilmesi
bölme algoritması ile aşağıdaki şekilde bulunabilir.
E) Asal Çarpanlarının Çarpımı Verilen Sayıyı Bulma;
2.2.3.5.5 Biçiminde asal
çarpanlarının çarpımı verilen sayı çarpma işlemi yapılarak 300 olarak
hesaplanabilir.
Benzer şekilde,
3.3.7 Biçiminde asal
çarpanlarının çarpımı verilen sayı çarpma işlemleri yapıldığında 63 olarak
hesaplanabilir.
F) Asal Çarpanlarının Çarpımı Üslü Sayı Biçiminde Verilen
Sayıları bulma;
Üslü sayıların değerleri
bulunup çarpma işlemleri yapılarak sayılar bulunabilir.
G) Üslü İfadeli Yazımda İstenen Değişkenin Değerini Yerine
Yazma;
Ğ) Çarpan Ağacı ile Çarpan Bulma;
Çarpan bulmanın en ilkel
yolarından biridir. Sayı ilk aşamada iki çarpanı ile dallara ayrılır. Daha
sonra çarpanların ayrılan dallar oluşturulur.
Buraya kadar olan kısımda
çarpanlar ve katlar ile ilgili temel konulardan bahsedilmiştir. 2.bölüm de ise
ebob ve ekok konuları ele alınacaktır.
15 Eylül 2017 Cuma
TOPLAMA İŞLEMİNİN SAĞLAMASI (BASAMAK TOPLAMA YÖNTEMİ İLE)
TOPLAMA İŞLEMİNİN SAĞLAMASI (BASAMAK TOPLAMA YÖNTEMİ İLE)
dokuza bölünebilme kuralının bir uygulaması olarak karşımıza çıkan biryöntemdir.
TOPLAMA İŞLEMİNİN SAĞLAMASI NASIL YAPILIR?
Yine bu işlemin sağlamasını yapabilmekiçin de bölünebilme kurallarından faydalanılır.
Bir toplama işleminde toplanan iki sayıdan (daha fazlası içinde aynı kural geçerlidir.) birincinin dokuz ile bölümünden kalan ile
diğerinin dokuz ile bölümünden kalanın toplamının dokuz ile bölümünden kalan toplama
sonucunun dokuz ile bölmünden kalana eşittir. İlk okul seviyesinde bu konuyu anlatabilmek için dokuz ile bölünebilmeyi doğrudan kullanmamak için sayıların basamaklarındaki rakamların toplamı tek basamaklı bir sayı çıkana kadar toplanır. Yanitoplana birinci sayının rakamları toplamının , rakamları toplamının,rakamları ... toplamı ile toplanan ikinci sayının rakamları toplamının,rakamları toplamının... rakamları roplamı toplanır.daha sonra çıkan sonuç için rakamlarının toplamının rakamları toplamı bulunur. bu sonucun toplam işlemiyapıldığında çıkan sonucun rakamları toplamının rakamları toplamının...rakamları toplamı ile ayı olması gerekir.aynı değilse toplama işlemi kesin tanlıştır denir. aynı ise toplama işlemi doğru olabilir denir.bu şekilde basit yolla toplama işleminin sağlaması yapılmışolur. Aşağıda bu şekilde bilinen toplama işlemininsağlama kuralı şekillerle verilmiştir.
dokuza bölünebilme kuralının bir uygulaması olarak karşımıza çıkan biryöntemdir.
TOPLAMA İŞLEMİNİN SAĞLAMASI NASIL YAPILIR?
Yine bu işlemin sağlamasını yapabilmekiçin de bölünebilme kurallarından faydalanılır.
Bir toplama işleminde toplanan iki sayıdan (daha fazlası içinde aynı kural geçerlidir.) birincinin dokuz ile bölümünden kalan ile
diğerinin dokuz ile bölümünden kalanın toplamının dokuz ile bölümünden kalan toplama
sonucunun dokuz ile bölmünden kalana eşittir. İlk okul seviyesinde bu konuyu anlatabilmek için dokuz ile bölünebilmeyi doğrudan kullanmamak için sayıların basamaklarındaki rakamların toplamı tek basamaklı bir sayı çıkana kadar toplanır. Yanitoplana birinci sayının rakamları toplamının , rakamları toplamının,rakamları ... toplamı ile toplanan ikinci sayının rakamları toplamının,rakamları toplamının... rakamları roplamı toplanır.daha sonra çıkan sonuç için rakamlarının toplamının rakamları toplamı bulunur. bu sonucun toplam işlemiyapıldığında çıkan sonucun rakamları toplamının rakamları toplamının...rakamları toplamı ile ayı olması gerekir.aynı değilse toplama işlemi kesin tanlıştır denir. aynı ise toplama işlemi doğru olabilir denir.bu şekilde basit yolla toplama işleminin sağlaması yapılmışolur. Aşağıda bu şekilde bilinen toplama işlemininsağlama kuralı şekillerle verilmiştir.
Yine burada görüldüğügibi bu sağlama kesin br sonuç vermemekte ancak olumlu bir fikir verebilmektedir. bu sonuçlara bakarak toplama işelminin kesin doğru yapıldığı sonucuna varılmaz. sadece bir koldan toplama işleminin sağlaması yapılmış olur.
ÇARPMA İŞLEMİNİN SAĞLAMASI (ÇARPI YÖNTEMİ İLE)
ÇARPMA İŞLEMİNİN SAĞLAMASI (ÇARPI YÖNTEMİ İLE) 9 İLE BÖLÜNEBİLME YÖNTEMİ İLE.
eski zanlanlarda daha yaygın bir kullanım olan çarpma işleminin sağlaması yolundan bahsedelim.
9'a bölünebilme kuralının uygulama alını içinde geliştirilen bir kuraldır.
Şimdilerde kitaplara bulunmayan ancak eski yıllarda her velinin baş belası bir sağlama yöntemidir. :)
Yapılan bir çarpımda çapılan sayıların ayrı ayrı dokuza bölümlerinden kalan sayıların çarpımının,sonucun
9'a bölünmesi ile kalana eşit olması gerektiğini kullanan bir yöntemdir.
Bu nedenle sağlamanın doğru çıkması çarpma sonucunun kesin doğru olduğu anlamına gelmez.Çünkü
bir sayının rakamları toplamı dokuza bölünebilmede kullanıldığı için sonuç rakamları toplamı aynı olan
yanlış birsonuç ta olabilir.
Kural ilk Okul seviyesinde 9 ile bölebilme kuralını tam olarak vurgulamadan şu şekilde uygulanır.
çarpılan sayıların ayrı ayrı rakamlarını topla ve çarp. çıkan sonucun rakamları toplamının rakamları toplamı;
çarpma işleminin sonucunun rakmları toplamının rakmları toplamına(TEK BASAMAĞA DÜŞENE KADAR TOPLANIR) eşittir.(toplamlar tek basamak çıkana kadar toplanır.)
Bunu için aşağıda şekilile gösterilen çarpı işareti çizerek çarpma işleminin sağlamasını yapa biliriz.(sağlamasını yapma).
Yanda da göründüğü üzere sol ve sağdaki eşit çıkan 3 sonuçları yapılan çarpma işleminin doğru olabileceği fikrini verir.
eski zanlanlarda daha yaygın bir kullanım olan çarpma işleminin sağlaması yolundan bahsedelim.
9'a bölünebilme kuralının uygulama alını içinde geliştirilen bir kuraldır.
Şimdilerde kitaplara bulunmayan ancak eski yıllarda her velinin baş belası bir sağlama yöntemidir. :)
Yapılan bir çarpımda çapılan sayıların ayrı ayrı dokuza bölümlerinden kalan sayıların çarpımının,sonucun
9'a bölünmesi ile kalana eşit olması gerektiğini kullanan bir yöntemdir.
Bu nedenle sağlamanın doğru çıkması çarpma sonucunun kesin doğru olduğu anlamına gelmez.Çünkü
bir sayının rakamları toplamı dokuza bölünebilmede kullanıldığı için sonuç rakamları toplamı aynı olan
yanlış birsonuç ta olabilir.
Kural ilk Okul seviyesinde 9 ile bölebilme kuralını tam olarak vurgulamadan şu şekilde uygulanır.
çarpılan sayıların ayrı ayrı rakamlarını topla ve çarp. çıkan sonucun rakamları toplamının rakamları toplamı;
çarpma işleminin sonucunun rakmları toplamının rakmları toplamına(TEK BASAMAĞA DÜŞENE KADAR TOPLANIR) eşittir.(toplamlar tek basamak çıkana kadar toplanır.)
Bunu için aşağıda şekilile gösterilen çarpı işareti çizerek çarpma işleminin sağlamasını yapa biliriz.(sağlamasını yapma).
Yanda da göründüğü üzere sol ve sağdaki eşit çıkan 3 sonuçları yapılan çarpma işleminin doğru olabileceği fikrini verir.
TEMEL ÖZEL SAYI ÖRÜNTÜLERİ (ÖZEL SAYILAR)
TEMEL ÖZEL SAYI ÖRÜNTÜLERİ
1- MÜKEMMEL SAYILAR
2-DİKDÖRTGENSEL SAYILAR (DİKDÖRTGEN SAYILAR)
3-KARESELSAYILAR (KARE SAYILAR TAMKARE SAYILAR)
4-ÜÇGENSELSAYILAR
Mükemmel sayı: kendisi dışındaki pozitif çarpanlarının toplamına eşit olan sayıya mükemmel sayı denir.
örneğin: 6 nın çarpanları 1,2,3 ve 6 dır.kendisini saymadığımızda 1+2+3=6 olduğundan 6 bir mükemmel sayıdır.
ayrıca 28 de bir mükemmel sayıdır...
Dikdörtgensel sayılar: birden fazla şekilde pozitif tamsayı çarpanlarına ayrılabilen sayılara dikdörtgensel sayılar denir.
örneğin 18 sayısı 3x6 ve 2x9 gibi birden fazla sayıda çarpanlarına ayrılabilir. bu nedenle 18 bir dikdörtgensel sayıdır.
bu dikdörtgensel bir sayının çarpanları kenar uzunluğuu olarak kullanılarak bir diktdörtgen şekli elde edilmesi ile alakalıdır.
örneğin 24 sayısı bir kenarı 6 diğer kenarı 4 olan bir dikdörtgen modeli olabilirken bir kenarı 3 diğer kenarı 8 olan
dikdörtgen modeli de olabilir. yani 24 bir dikdörtgensel sayıdır. Bu nedenle asal sayılar dikdörtgensel sayı olamaz.
Üçgensel sayı: bir üçgenin kenar uzunluğu sayı kabul edildiğinde o sayı ve o sayıya kadar olan doğal sayıların toplamı
ile oluşan sayı dizisidir.
1 kenar için 1, ikikenar için 1+2=3, üçkenar için 1+2+3=6 şeklinde devam eden sayıların oluşturduğu sayı dizisidir.
1,3,6,10,15,21... şeklinde devam eder. formul olarak n.(n+1)/2 ile hesaplanabilir.
Karesel sayılar:kenarı pozitif tam sayı olan karenin alanlarının oluşturduğu sayı dizisidir.
1,4,9,16,... şeklinde devam eden tam kare sayılardır.
sıfır (0) bir kareselsayı değildir.
** ayrıca ardışık iki üçgensel sayının toplamı bir kareselsayıyı verir.
Tau Sayıları:Tau sayıları kural olarak
1- MÜKEMMEL SAYILAR
2-DİKDÖRTGENSEL SAYILAR (DİKDÖRTGEN SAYILAR)
3-KARESELSAYILAR (KARE SAYILAR TAMKARE SAYILAR)
4-ÜÇGENSELSAYILAR
Mükemmel sayı: kendisi dışındaki pozitif çarpanlarının toplamına eşit olan sayıya mükemmel sayı denir.
örneğin: 6 nın çarpanları 1,2,3 ve 6 dır.kendisini saymadığımızda 1+2+3=6 olduğundan 6 bir mükemmel sayıdır.
ayrıca 28 de bir mükemmel sayıdır...
Dikdörtgensel sayılar: birden fazla şekilde pozitif tamsayı çarpanlarına ayrılabilen sayılara dikdörtgensel sayılar denir.
örneğin 18 sayısı 3x6 ve 2x9 gibi birden fazla sayıda çarpanlarına ayrılabilir. bu nedenle 18 bir dikdörtgensel sayıdır.
bu dikdörtgensel bir sayının çarpanları kenar uzunluğuu olarak kullanılarak bir diktdörtgen şekli elde edilmesi ile alakalıdır.
örneğin 24 sayısı bir kenarı 6 diğer kenarı 4 olan bir dikdörtgen modeli olabilirken bir kenarı 3 diğer kenarı 8 olan
dikdörtgen modeli de olabilir. yani 24 bir dikdörtgensel sayıdır. Bu nedenle asal sayılar dikdörtgensel sayı olamaz.
Örnegin 7 sayısı 1x7 şeklinden başka iki pozitif tamsayının çarpımı biçimide yazılamaz. Bu nedenle dikdörtgenselsayı değildir.
Üçgensel sayı: bir üçgenin kenar uzunluğu sayı kabul edildiğinde o sayı ve o sayıya kadar olan doğal sayıların toplamı
ile oluşan sayı dizisidir.
1 kenar için 1, ikikenar için 1+2=3, üçkenar için 1+2+3=6 şeklinde devam eden sayıların oluşturduğu sayı dizisidir.
1,3,6,10,15,21... şeklinde devam eder. formul olarak n.(n+1)/2 ile hesaplanabilir.
Karesel sayılar:kenarı pozitif tam sayı olan karenin alanlarının oluşturduğu sayı dizisidir.
1,4,9,16,... şeklinde devam eden tam kare sayılardır.
sıfır (0) bir kareselsayı değildir.
** ayrıca ardışık iki üçgensel sayının toplamı bir kareselsayıyı verir.
Tau Sayıları:Tau sayıları kural olarak
Pozitif bölenlerinin sayısına bölünen sayma sayılarına denir.
Bazı örnekler;
** 9 bir tau sayısı mıdır?
9 sayısının pozitif tamsayı bölenleri: 1,3,9 dir. Dolayısı ile pozitif tamsayı bölen sayısı adeti 3 tür.
9 bölen sayısı olan bu 3 sayısına tam bölünebildiği için
9 sayısı bir Tau sayısıdır.
** 28 bir tau sayısımıdır?
28 sayısının pozitif tamsayı bölenleri: 1,2,4,7,14,28 dir. Dolayısı ile pozitif tamsayı bölen sayısı adeti 6 dır.
28 bölen sayısı olan bu 6 sayısına tam bölünebildiği için
28 sayısı bir Tau sayısı değildir.
** Bine kadar olan tau sayıları ve
ASAL SAYILAR İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER
ASAL SAYILAR İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER
Asal sayıların tanımı farklı şekillerde yapılabilir.
1 hariç, 1 ve kendisinden başka böleni olmayan sayılara asal sayılar denir. şeklinde yapılabileceği gibi; çarpan kümesi sadece iki elemanlı olan (çarpan sayısı) pozitif tam sayılara asal satılar denir şeklindede asal sayıların farklı şekilde bir tanımı yapılabilir.
yani bir (1) asal sayı değildir.
en küçük asal sayı 2 dir.
ve şu şekilde devam eder.
2,3,5,7,11,13,17,19,23,29,31,37,41,43,47,53,59,61,67,71,73,79,83,87,89,91,97,101,...
100 (yüze) kadar olan asal sayılar yukarıdaki gibidir.
yani en küçük tek olan asal sayı 3 tür.
2 den başka çift asal sayı yoktur.
iki basamaklı en büyük asal sayı 97 dir. iki basamaklı en küçüğü 11 dir.
bu asal sayıları kolay bulmaya yarıyan bir kalbur vardır.
bu kalbura eratosthenes (okunuşu eratosten) kalburu denir. asal olmayanları eleyerek
asal sayıları bulma işine yarar. başka da bir işe yaramaz. :)
ikiz asallar: aralarındaki fark 2 olan sayılara ikiz asallar denir.
örneğin; 5 ile 7 11 il 13 17 ile 19 gibi.
ikiz asalların sonsuz olduğu düşünülmekte olup henüz ispatlanamamıştır.
üçüz asallar: aralarındaki fark iki olan üç sayıya üçüz asallar denir.
sadece bir tanedir.3,5,7 sayılarıdır.
aralarında asal sayılar:
birden çok sayının 1 den başka ortak böleni yoksa bu sayılar aralarında asal sayılardır.
aralarında asal sayılar iki tane olabileceği gibi ikiden fazla sayı da aralarında asal olabilir mi ki olur..
örneğin 5, 6, 19 aralarında asal olan üç sayıdır.
ayrıca 1 tüm pozitif tamsayılar ile aralarında asaldır. (1 tüm sayılar ile aralarında saldır mıdır?)
Goldbach varsayımı: her çift sayının iki asal sayının toplamı olarak yazılabileceği öngören bir vaysayımdır.
örneğin 8=5+3 gibi. bu varsayım ispatlanamamıştır.
Asal sayıların tanımı farklı şekillerde yapılabilir.
1 hariç, 1 ve kendisinden başka böleni olmayan sayılara asal sayılar denir. şeklinde yapılabileceği gibi; çarpan kümesi sadece iki elemanlı olan (çarpan sayısı) pozitif tam sayılara asal satılar denir şeklindede asal sayıların farklı şekilde bir tanımı yapılabilir.
yani bir (1) asal sayı değildir.
en küçük asal sayı 2 dir.
ve şu şekilde devam eder.
2,3,5,7,11,13,17,19,23,29,31,37,41,43,47,53,59,61,67,71,73,79,83,87,89,91,97,101,...
100 (yüze) kadar olan asal sayılar yukarıdaki gibidir.
yani en küçük tek olan asal sayı 3 tür.
2 den başka çift asal sayı yoktur.
iki basamaklı en büyük asal sayı 97 dir. iki basamaklı en küçüğü 11 dir.
bu asal sayıları kolay bulmaya yarıyan bir kalbur vardır.
bu kalbura eratosthenes (okunuşu eratosten) kalburu denir. asal olmayanları eleyerek
asal sayıları bulma işine yarar. başka da bir işe yaramaz. :)
ikiz asallar: aralarındaki fark 2 olan sayılara ikiz asallar denir.
örneğin; 5 ile 7 11 il 13 17 ile 19 gibi.
ikiz asalların sonsuz olduğu düşünülmekte olup henüz ispatlanamamıştır.
üçüz asallar: aralarındaki fark iki olan üç sayıya üçüz asallar denir.
sadece bir tanedir.3,5,7 sayılarıdır.
aralarında asal sayılar:
birden çok sayının 1 den başka ortak böleni yoksa bu sayılar aralarında asal sayılardır.
aralarında asal sayılar iki tane olabileceği gibi ikiden fazla sayı da aralarında asal olabilir mi ki olur..
örneğin 5, 6, 19 aralarında asal olan üç sayıdır.
ayrıca 1 tüm pozitif tamsayılar ile aralarında asaldır. (1 tüm sayılar ile aralarında saldır mıdır?)
Goldbach varsayımı: her çift sayının iki asal sayının toplamı olarak yazılabileceği öngören bir vaysayımdır.
örneğin 8=5+3 gibi. bu varsayım ispatlanamamıştır.
12 Eylül 2017 Salı
ÇARPANLAR VE KATLAR ÇALIŞMA KAĞIDI -2 (8.SINIF TEOG)
11 Eylül 2017 Pazartesi
ÇARPALAR VE KATLAR ÇALIŞMA KAĞIDI-1 (8.SINIF TEOG)
ÇARPALAR VE KATLAR ÇALIŞMA KAĞIDI-1
(8.SINIF TEOG) 2017-2018 PROGRAMINA GÖRE
ÇARPANLAR VE KATLAR KONUSU ÇERİKLİ ÇALIŞMA KAĞIDIDIR.
HATIRLATMALI VE BİLGİ VERİCİ SATIRNOTLARI İÇERİR.
İÇERİK :TEMELKAVRAMLAR (PROBLEMLER HARİCİ KONULARI BARINDIRIR)
2 SAYFA
Çarpanlar ve katlar çalışmakağıdı 1
ÇALIŞMAKAĞIDI PDF İNDİR (YANDEX )
Çarpanlar ve katlar çalışmakağıdı 1
ÇALIŞMA KAĞIDI PDF İNDİR (MEBLink )
(8.SINIF TEOG) 2017-2018 PROGRAMINA GÖRE
ÇARPANLAR VE KATLAR KONUSU ÇERİKLİ ÇALIŞMA KAĞIDIDIR.
HATIRLATMALI VE BİLGİ VERİCİ SATIRNOTLARI İÇERİR.
İÇERİK :TEMELKAVRAMLAR (PROBLEMLER HARİCİ KONULARI BARINDIRIR)
2 SAYFA
Çarpanlar ve katlar çalışmakağıdı 1
ÇALIŞMAKAĞIDI PDF İNDİR (YANDEX )
Çarpanlar ve katlar çalışmakağıdı 1
ÇALIŞMA KAĞIDI PDF İNDİR (MEBLink )
Kaydol:
Kayıtlar (Atom)